Kim jest faktor i jak pomaga w utrzymaniu płynności finansowej?
Faktor to wyspecjalizowana instytucja finansowa (bank lub niezależna firma faktoringowa), która wykupuje od przedsiębiorcy (faktoranta) nieprzeterminowane wierzytelności z odroczonym terminem płatności.
Dzięki tej usłudze Twoja firma otrzymuje zapłatę za sprzedane towary lub usługi niemal natychmiast po wystawieniu faktury, nie czekając na przelew od klienta. Faktor nie tylko dostarcza kapitał, ale również:
- Weryfikuje rzetelność płatniczą Twoich kontrahentów.
- Monitoruje terminy płatności.
- Zajmuje się ewentualną windykacją należności.
W skrócie: Faktor to Twój partner biznesowy, który bierze na siebie ciężar czekania na pieniądze, pozwalając Ci skupić się na kolejnych zleceniach.
Kompendium wiedzy o faktoringu >>
Kto może świadczyć usługi faktoringowe w Polsce?
Faktorem może być to bank, firma faktoringowa lub firma finansowa (świadcząca obok faktoringu inne usługi finansowe).
Z badań przeprowadzonych przez GUS w 2024 r. na grupie 45 podmiotów prowadzących działalność faktoringową wynika, że wśród nich były 37 niebankowe przedsiębiorstwa prowadzące ten rodzaj działalności oraz 8 banków komercyjnych, które zajmowały się faktoringiem obok statutowej działalności bankowej.
W niebankowych przedsiębiorstwach faktoringowych kapitał krajowy dominował w 26 przedsiębiorstwach, w 11 kapitał zagraniczny. W grupie niebankowych przedsiębiorstw faktoringowych dominowały spółki akcyjne (19 jednostek) i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (16 jednostek), dwa przedsiębiorstwa miały inną formę organizacyjną.
Więcej danych GUS o działalności faktoringowej przedsiębiorstw finansowych w 2024r.
Czy faktoring jest bezpieczny? Podstawa prawna i zasady współpracy
Prawo a działalność firm faktoringowych
Polskie prawo nie określa faktoringu jako czynność bankową, więc dla świadczenia tej usługi nie jest wymagane zezwolenie prezesa NBP. Faktorzy nie muszą także uzyskiwać zezwoleń na świadczenie usług faktoringowych od Komisji Nadzoru Finansowego. Jednak jako instytucje finansowe - firmy faktoringowe muszą przestrzegać przepisów dotyczących tego typu przedsiębiorstw.
Prawo a umowa faktoringu
Umowa faktoringowa nie jest opisana w polskim kodeksie cywilnym, więc w świetle polskiego prawa jest tzw. umowa nienazwana. Dopuszczalność swobodnego kształtowania treści takiej umowy wynika z zasady swobody umów.
Przyjmuje się że umowa faktoringu jest umową mieszaną, złożoną z kilku umów nazwanych, czyli regulowanych przepisami prawa lub będących połączeniem czynności faktycznych i prawnych. Zasadniczym elementem umowy faktoringu jest przelew wierzytelności (art. 509 i nast. KC oraz art. 535 i nast. KC) połączony ze świadczeniem przez faktora usług (art. 734 i nast. KC).
Inne uregulowanie prawne ważne dla funkcjonowania firm faktoringowych
1. Mechanizm podzielonej płatności
W przypadku faktoringu jawnego i odwrotnego firma faktoringowa odpowiada solidarnie wraz ze swoim klientem za nierozliczony przez niego podatek VAT.
Więcej na temat: faktoring a split payment >>
2. Biała lista podatników VAT
Aby zabezpieczyć się przed ewentualnymi sankcjami podatkowymi płacąc za fakturę firma faktoringowa przelewa środki finansowe wyłącznie na rachunki bankowe znajdujące się na białej liście podatników.
3. Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (AML)
W związku z działaniem ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu firmy faktoringowe muszą także dokładnie analizować zdarzenie gospodarcze, które jest przedmiotem obrotu faktoringowego oraz ustalić beneficjenta rzeczywistego. Wielokrotnie oprócz sprawdzenia prawidłowości dokumentów, konieczna jest również wizyta w firmach będących stronami transakcji.
Usługi dodatkowe: Dlaczego firma faktoringowa to więcej niż finansowanie?
Współpraca z faktorem to nie tylko "szybki przelew". To zewnętrzny dział finansowy, który wspiera Twój biznes w trzech kluczowych obszarach:
- Weryfikacja kontrahentów: Zanim wejdziesz w kontrakt z nowym klientem, faktor sprawdzi jego kondycję finansową. To Twoja tarcza przed nieuczciwymi odbiorcami.
- Dyscyplinowanie płatników: Sam fakt, że faktura została objęta faktoringiem, zwiększa motywację dłużnika do terminowej zapłaty. Firmy rzadziej spóźniają się z płatnością wobec instytucji finansowych niż wobec małych dostawców.
- Windykacja i monitoring: Jeśli płatność się opóźnia, faktor przejmuje proces przypominania o długu, oszczędzając Twój czas i nerwy.
Po co firma faktoringowa sprawdza wiarygodność finansową?
Ryzyka finansowe, jakie ponosi faktor
Firmy faktoringowe udostępniając kapitał swoim klientom ponoszą ryzyko finansowe. Największym z nich jest brak zapłaty zarówno ze strony płatnika faktoringowego, jak i faktoranta. Czasami wynika on z nagłego i niespodziewanego pogorszenia sytuacji finansowej obu stron transakcji. Jednak niejednokrotnie faktorzy padają ofiarą nadużyć i wyłudzeń np. transakcja, która jest przedmiotem faktoringu, pomimo że jest doskonale udokumentowana, w rzeczywistości nie miała miejsca (tzw. puste faktury). Nie nastąpiło żadne zdarzenie gospodarcze, a co za tym idzie faktor „sponsorował” oszustwo.
Innym zagrożeniem jest sytuacja, w której kary i potrącenia naliczone przez płatnika faktorantowi przewyższają wartość wierzytelności objętej faktoringiem. To kolejna sytuacja, w jakiej firma faktoringowa nie otrzyma spłaty należności.
Sposoby ograniczania ryzyka
Firmy faktoringowe stosują różne narzędzia pomagające w ograniczeniu ryzyka finansowego . Najważniejszym z nich jest analiza kondycji finansowej faktoranta oraz płatnika faktoringowego.
Faktorzy muszą być szczególnie ostrożni w stosunku do podmiotów powiązanych kapitałowo i/lub osobowo. Tego typu powiązania pomiędzy faktorantem a płatnikiem w większości przypadków dyskwalifikują finansowanie obrotu przez faktoring.
Faktoring na podmioty powiązane >>
Czy firma faktoringowa sprawdza BIK przedsiębiorcy?
Większość firm faktoringowych sprawdza faktorantów w bazach dłużników, jednak najważniejsza jest wiarygodność płatnika faktury.
Firma faktoringowa czy kredyt bankowy – co wybrać?
Wielu przedsiębiorców traktuje faktoring jako ostateczność, podczas gdy w rzeczywistości jest on bezpieczny i często łatwiejszy do uzyskania niż kredyt. Dlaczego?
Cecha | Firma faktoringowa | Kredyt bankowy |
|---|---|---|
Zdolność kredytowa | Liczy się kondycja Twojego dłużnika. | Liczy się Twoja historia kredytowa i wyniki finansowe. |
Wpływ na bilans | Nie obciąża Twojej zdolności kredytowej. | Zwiększa zadłużenie i obniża zdolność. |
Zabezpieczenia | Zazwyczaj tylko cesja z faktury. | Zazwyczaj hipoteka. |
Zastosowanie | Finansowanie bieżących operacji i sprzedaży. | Zazwyczaj duże inwestycje długoterminowe. |
Ile kosztuje współpraca z firmą faktoringową?
Transparentność kosztów to podstawa zaufania. Koszt faktoringu zależy od kilku czynników, ale zazwyczaj składa się z dwóch głównych elementów:
- Odsetki kapitałowe: Naliczane od kwoty faktury za czas, w którym korzystasz z pieniędzy (od dnia wypłaty zaliczki do dnia spłaty przez dłużnika).
- Prowizja przygotowawcza: Opłata za udostępnienie kapitału w wysokości od 1 do 3% wysokości przyznanego limitu faktoringowego.
