Co to jest cesja wierzytelności?
Cesja wierzytelności, nazywana również przelewem wierzytelności, polega na przeniesieniu prawa do należności z dotychczasowego wierzyciela (cedenta) na osobę trzecią (cesjonariusza).
W przypadku faktoringu dokonanie cesji oznacza, że wierzyciel przekazuje prawa do należności firmie faktoringowej.
Zasady cesji regulują przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 509–518.
Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego:
Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
W obrocie gospodarczym cesja jest powszechnie wykorzystywana m.in. w:
- faktoringu,
- zakupie/sprzedaży wierzytelności,
- zabezpieczeniu finansowania np. pożyczki,
- przy zleceniu windykacji należności (windykacja powiernicza).
Co to jest faktoring?
Faktoring w postaci klasycznej jest formą finansowania, polegającą na wykupie niewymagalnych faktur przez firmę faktoringową. Rozwiązanie to umożliwia przedsiębiorcy uzyskanie należnych mu środków z tytułu wykonanej usługi lub sprzedaży przed datą wymagalności, wynikającą z wystawionej faktury. Ten rodzaj faktoringu występuje w dwóch wariantach:
- Faktoring jawny – wymaga cesji wierzytelności.
- Faktoring cichy – odbywa się bez cesji i bez informowania kontrahenta.
Oprócz faktoringu w klasycznej formie przedsiębiorca może skorzystać z faktoringu odwrotnego. W ramach tej usługi firma faktoringowa spłaca jego zobowiązania wobec dostawców, a przedsiębiorca otrzymuje prolongatę w ich spłacie.
Sprawdź kompendium wiedzy o faktoringu >>
W jakich rodzajach faktoringu występuje cesja wierzytelności?
Cesja występuje wyłącznie w faktoringu jawnym.
Rodzaj faktoringu | Cesja wierzytelności |
|---|---|
TAK | |
NIE | |
NIE |
Dlaczego cesja jest konieczna w faktoringu jawnym?
W faktoringu jawnym przelew praw do faktury stanowi podstawowe zabezpieczenie transakcji. Na jego podstawie kontrahent (płatnik faktoringowy) zostaje powiadomiony, że zapłaty za towary lub usługi należy dokonać bezpośrednio na rachunek bankowy faktora.
Formę cesji i zgody na cesję można dostosować do potrzeb i wymagań stron transakcji faktoringu:
- Cesja pojedyncza: Dotyczy tylko jednej, konkretnej faktury.
- Cesja globalna z kontraktu (generalna): Obejmuje wszystkie obecne i przyszłe faktury wystawione w ramach całego kontraktu.
- Cesja globalna wszelkich wierzytelności na danego /płatnika.
Dowiedz się więcej o tym czym jest cesja i jakie są jej rodzaje? >>
Czy warunki cesji i zgody na cesję można dostosować do potrzeb?
Cesja czyli przelew wierzytelności jest jednym z załączników do umowy faktoringu jawnego. Jak zostało opisane wcześniej, aby do niej doszło płatnik faktoringowy musi wyrazić na nią zgodę.
Zarówno treść cesji jak i zgody na cesję można kształtować zgodnie z potrzebami. Przykładowo strony mogą umówić się na cesję:
- bez możliwości dokonywania potrąceń lub na taką, która daje dużą swobodę płatnikowi, co do kwoty dokonanego przelewu
- dostosowaną do wymogów płatnika w zakresie sposobu wypłaty zaliczki faktoringowej (np. wypłata środków jest dokonywana nie do wierzyciela, ale do jego podwykonawców)
- która nie może przekroczyć określonej kwoty pieniężnej.
Jak sfinansować fakturę z zakazem cesji?
W sytuacji, gdy kontrahent/płatnik stosuje zastrzeżenie umowne typu „wierzytelności wynikające z niniejszej umowy nie mogą być przenoszone na osobę trzecią”, czy też „ bez pisemnej zgody Zamawiającego wierzytelności nie mogą być przedmiotem obrotu" to mamy do czynienia z tzw. zakazem cesji.
Istnieją dwa skuteczne sposoby na skorzystanie z finansowania faktur mimo zakazu cesji:
1. Uzyskanie zgody na cesję i skorzystanie z faktoringu jawnego: wpisany w umowie czy na fakturze zakaz cesji, nie blokuje dokonania przelewu wierzytelności. W drodze kolejnej czynności prawnej poprzez oświadczenie o wyrażeniu zgody na przeniesienie wierzytelności uprzednie zastrzeżenie traci moc. Tym samym staje się możliwe zastosowanie podstawowego modelu faktoringu jakim jest faktoring jawny.
Faktoring jawny a zakaz cesji >>
2. Skorzystanie z faktoringu cichego: Jeśli kontrahent nie wyraża zgody na cesję, rozwiązaniem jest faktoring cichy. W tej formie faktoringu nie dochodzi do przelewu praw do wierzytelności, a finansowanie faktur odbywa się bez wiedzy i zgody płatnika.
Sprawdź czym się różnią faktoring jawny i cichy? Porównanie usług >>
Zakaz cesji wierzytelności - co to jest i jak sobie z nim radzić? >>
Czy cesja występuje w faktoringu odwrotnym?
Nie. W faktoringu odwrotnym cesja wierzytelności nie występuje.
W tym rodzaju faktoringu firma faktoringowa spłaca zobowiązania przedsiębiorcy np. za faktury zakupowe w ciągu 24 godzin oraz udziela przedsiębiorcy prolongaty w spłacie np. 90 dni. W związku z tym cesja wierzytelności w ogóle nie występuje przy korzystaniu z tego rodzaju finansowania.
