Zapytaj
eksperta
Zapytaj
eksperta

Osoba fizyczna a osoba prawna - definicja, cechy, różnice

Osoba fizyczna i osoba prawna to podstawowe podmioty prawa cywilnego. Mają one odmienne cechy oraz posiadają inne uprawnienia, które otrzymują w określonym przez przepisy momencie.

Osoba fizyczna - definicja

Osoba fizyczna to prawne określenie człowieka od chwili urodzenia do chwili śmierci. Oznacza to, że osobą fizyczną jest każdy człowiek, bez względu na jego wiek, płeć czy stan zdrowia fizycznego lub psychicznego.

Osoba fizyczna - cechy

Każda osoba fizyczna posiada zdolność prawną do bycia podmiotem praw i obowiązków. Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego zdolność prawna jest nabywana przez każdego człowieka z chwilą urodzenia. Tym samym wszyscy ludzie, od chwili urodzenia aż do śmierci, są uczestnikami stosunków prawnych.

Oprócz zdolności prawnej osoby fizyczne posiadają również zdolność do czynności prawnych. W odróżnieniu od zdolności prawnej, która przysługuje każdej osobie fizycznej, zdolność do czynności prawnej  dotyczy tych osób, które spełnią określone warunki. Chodzi przede wszystkim o kryterium wieku oraz brak ubezwłasnowolnienia całkowitego.

Zdolność do czynności prawnych osób fizycznych oznacza, że mogą one zaciągać zobowiązania i swobodnie dysponować swoimi prawami we własnym imieniu. Zakres zdolność do czynności prawnych osób fizycznych może być następujący:

  • Pełna zdolność do czynności prawnych oznacza, że osoba fizyczna może samodzielnie, we własnym imieniu, dokonywać każdej czynności prawnej. Pełną zdolność do czynności prawnych człowiek zyskuje w dniu osiągnięcia pełnoletności, czyli po ukończeniu 18. roku życia.
  • Ograniczona zdolność do czynności prawnych  oznacza możliwość wykonywania drobnych, bieżących czynności prawnych w życiu codziennym. W pozostałych okolicznościach czynności prawnych dokonuje przedstawiciel ustawowy, którym może być rodzic, opiekun prawny bądź kurator (w przypadku osób częściowo ubezwłasnowolnionych). Ograniczoną zdolność do czynności prawnych posiadają osoby, które ukończyły 13. rok życia oraz częściowo ubezwłasnowolnione.
  • Brak zdolności do czynności prawnych oznacza, że dana osoba nie może dokonywać żadnych czynności prawnych bez udziału opiekuna lub przedstawiciela ustawowego. Całkowicie nie posiadają zdolności do czynności prawnych osoby poniżej 13. roku życia oraz osoby ubezwłasnowolnione.

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą

Jeden podmiot gospodarczy nie może być równocześnie osobą fizyczną i osobą prawną. Osoba fizyczna, zakładająca jednoosobową działalność gospodarczą, zachowuje status osoby fizycznej i z tego tytułu posiada również zdolność do czynności prawnych. Jest zatem zdolna do czynności prawnych bez względu na to, czy założyła działalność, czy nie. Zgodnie z przepisami  taka osoba we wszelkiego rodzaju stosunkach prawnych występuje zawsze jako osoba fizyczna z imienia i nazwiska.

Przykłady:

  • Jeśli przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą kupuje nieruchomość w celu realizacji celów biznesowych to w akcie notarialnym sporządzonym na okoliczność tego zakupu będzie występował  jako osoba fizyczna.
  • Podczas rejestrowania samochodu do użytku w ramach prowadzonej firmy przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą w dowodzie rejestracyjnym będzie występował jako osoba fizyczna.

Jednoosobowa działalność gospodarcza chroniona jak konsument – dowiedz się  więcej >>

Osoba prawna - definicja

Pojęcie osoby prawnej definiuje kodeks cywilny. Istotą osoby prawnej jest to, iż jako jednostka organizacyjna (przedsiębiorstwo, spółka, związek zawodowy itd.) jest wyposażona przez przepisy prawa w zdolność prawną i zdolność do czynności prawnej. Zgodnie z art. 33 Kodeksu cywilnego osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną.

Osoba prawna – cechy

Podstawę do powstania osób prawnych stanowią akty założycielskie, statuty oraz umowy założenia. W chwili powstania osoby prawne zyskują zdolność prawną. W ten sposób stają się  podmiotem praw i obowiązków, a także mogą stać się uczestnikami obrotu prawnego. Nieodzownym elementem każdej osoby prawnej jest:

  • Nazwa, która indywidualizuje ją w obrocie cywilnoprawnym. Pełni ona takie samo zadanie jak imię i nazwisko osoby fizycznej.
  • Siedziba, która nie musi być związana z faktycznym miejscem działania danego organu. Treść przepisu uznaje, że siedziba to miejscowość, a nie konkretny adres lokalu.
  • Organ, czyli każdy człowiek działający w ramach powstałej osoby prawnej. 

Osoby prawne można podzielić na 3 grupy:

  • Państwowe osoby prawne. Jest to Skarb Państwa oraz jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną i jednocześnie stanowiące w całości własność państwową. Mogą nimi być między innymi przedsiębiorstwa państwowe, jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, fundacje, państwowe uczelnie wyższe, Narodowy Bank Polski oraz banki państwowe.
  • Samorządowe osoby prawne. Są to gminy, związki gmin i stowarzyszenia gmin (komunalne osoby prawne), powiaty (samorządowe jednostki prawne) oraz województwa (regionalne wspólnoty samorządowe). Samorządowymi osobami prawnymi są także spółki handlowe tworzone w całości z mienia komunalnego.
  • Inne osoby prawne. Są to prywatne osoby prawne, czyli posiadające osobowość prawną, ale stanowiące własność osób fizycznych, spółdzielni, stowarzyszeń, związków zawodowych, fundacji, kościołów i związków wyznaniowych. Są to osoby prawne typu korporacyjnego lub zakładowego (fundacyjnego).

Jednostki organizacyjne, które nie posiadają osobowości prawnej

Prawo cywilne przewiduje dodatkowo  trzeci typ uczestników obrotu prawnego. Są to jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Nie są one osobami prawnymi, ale mają zdolność prawną. Do tej grupy zaliczamy między innymi:

  • spółki osobowe – jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna
  • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne w organizacji
  • wspólnoty mieszkaniowe
  • jednostki budżetowe.

Osoba fizyczna a osoba prawna –  różnice w zakresie zdolności do czynności prawnych

Jedną z kluczowych różnic między osobą fizyczną a osobą i prawną jest  moment otrzymania  zdolności do zaciągania zobowiązań i nabywania praw. Osoby fizyczne pełną zdolność zyskują wraz z osiągnięciem pełnoletności.  U osób prawnych dzieje się to w momencie wpisania do właściwego rejestru np. Krajowego Rejestru Sądowego.

Ważną cechą odróżniającą osoby fizyczne i prawne jest również to, że w przypadku osób prawnych zdolność do czynności prawnych nie dzieli się na pełną i ograniczoną. Dopóki osoba prawna widnieje we właściwym dla niej rejestrze, utrzymuje pełną zdolność do podejmowania czynności prawnych.

Źródła:

https://mfiles.pl/

https://www.infor.pl/

https://pep.pl/

https://pl.wikipedia.org/

Przeczytaj również

Czas czytania: 3 minuty
28 kwietnia, 2022
Doradca Klienta, tel. 661 070 327 email: iwona.stepien@indos.pl
BĄDŹ NA BIEŻĄCO!
Otrzymuj powiadomienia o najświeższych artykułach

Zobacz naszą ofertę

FAKTORING JAWNY
Koniec z czekaniem na przelewy od kontrahentów.
Do 90% wartości faktury wypłacimy Ci w 24 h
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Złóż wniosek
Faktoring cichy
Finansowanie faktur bez cesji 
i informowania kontrahenta. Do 75% wartości faktury wypłacimy Ci w 24 h
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Złóż wniosek
Faktoring odwrotny
Spłacimy Twoje zobowiązania w 24 h i otrzymasz prolongatę terminu płatności do 90 dni

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Złóż wniosek
PożyczkI
Finansowanie dla firm na dowolny cel do 4 mln zł. Rozpatrzenie wniosku nawet w ciągu 1 dnia
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Złóż wniosek
INDOS SA ul. Kościuszki 63, 41-503 Chorzów
NIP: 627-23-51-283 | REGON: 276591100
Wpis do KRS: 0000343763 Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach | Kapitał zakładowy: 7.126.560,00 zł wpłacony w całości
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram