Na czym polega postępowanie nakazowe?
Postępowanie nakazowe to szczególny tryb sądowy, w którym sąd wydaje nakaz zapłaty wyłącznie na podstawie dokumentów dołączonych do pozwu, bez wyznaczania rozprawy i badania istoty sprawy. Jest to rozwiązanie najkorzystniejsze dla wierzyciela posiadającego niepodważalne dowody istnienia długu. Drastycznie skraca czas oczekiwania na wyrok i jest tańsze od zwykłego trybu sądowego.
- Charakter fakultatywny: Tryb ten uruchamiany jest wyłącznie na wyraźny wniosek powoda złożony w pozwie.
- Brak rozprawy: Sąd orzeka na posiedzeniu niejawnym, co eliminuje konieczność stawiennictwa w sądzie
- Szybkość: Brak rozprawy oznacza szybkie rozpatrzenie sprawy przez sędziego lub referendarza.
- Niskie koszty: Płacisz tylko 1/4 opłaty sądowej (1,25% wartości sporu zamiast standardowych 5%).
Wierzyciel, dłużnik, dług - sprawdź co oznaczają te pojęcia >>
Jakie dokumenty są potrzebne do wydania nakazu zapłaty w trybie nakazowym?
Aby sąd mógł wydać nakaz w trybie nakazowym, wierzyciel musi przedstawić niepodważalne dowody istnienia długu. W obrocie gospodarczym (B2B) najczęściej są to:
- Dokumenty zawierające uznanie długu podpisane przez osobę uprawnioną do reprezentacji dłużnika: Potwierdzenie salda, ugoda, faktura VAT, porozumienie o spłacie lub zobowiązanie do zapłaty.
- Weksle: Prawidłowo wypełnione dokumenty wekslowe.
- Dowód próby polubownej: Obowiązkowe przedsądowe wezwanie do zapłaty wraz z dowodem nadania.
Wskazówka: Jeśli Twoje dokumenty nie są kompletne, sąd automatycznie skieruje sprawę do trybu upominawczego. Warto zadbać o poprawną dokumentację już na etapie zawierania transakcji.
Windykacja sądowa – na czym polega, ile kosztuje? >>
3 główne korzyści postępowania nakazowego dla sektora MSP
1. Szybkość postępowania
Postępowanie nakazowe umożliwia szybkie rozpoznanie sprawy, ponieważ sąd orzeka bez przeprowadzania rozprawy, na podstawie załączonych do pozwu dokumentów. Dzięki temu możesz szybciej odzyskać swoje należności.
2. Oszczędność kosztów
Składając pozew w trybie nakazowym płacisz tylko ¼ opłaty stosunkowej (tzw. wpisu), czyli 1,25 % wartości przedmiotu sporu (pełna opłata wynosi 5 %). Pozostałe ¾ opłaty stosunkowej musi zapłacić dłużnik, jeżeli chce złożyć zarzuty do nakazu.
3. Błyskawiczne zabezpieczenie roszczenia
Nakaz zapłaty wydany w trybie nakazowym jest podstawą do podjęcia postępowania komorniczego w zakresie zabezpieczenia roszczenia, czyli jest on wykonalny zanim zostanie mu nadana klauzula wykonalności. Pozwala to na zajęcie składników majątkowych, w tym środków finansowych dłużnika zanim złoży on zarzuty do nakazu.
Nakaz zapłaty – czym jest i jak go uzyskać? >>
Ile czasu ma dłużnik na zaskarżenie nakazu zapłaty?
Po doręczeniu nakazu zapłaty, pozwany ma ściśle określony czas na uregulowanie długu lub wniesienie zarzutów:
- Termin 1 miesiąc: Jeśli dłużnik przebywa w Polsce lub na terenie Unii Europejskiej.
- Termin 3 miesiące: Jeśli doręczenie następuje poza granicami UE.
Co się dzieje po wydaniu nakazu? Scenariusze dla wierzyciela
W zależności od reakcji dłużnika, sprawa może potoczyć się dwiema drogami:
- Brak sprzeciwu dłużnika: Nakaz zapłaty uprawomocnia się. Sąd nadaje mu klauzulę wykonalności, co otwiera drogę do egzekucji komorniczej.
- Wniesienie zarzutów: Jeśli dłużnik złoży zarzuty i opłaci resztę wpisu (3,75% wartości przedmiotu sporu ) prawomocność nakazu jest wstrzymywana. Sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę w dalszym postępowaniu. Sąd może ostatecznie utrzymać nakaz w mocy lub go uchylić.
Uchylenie nakazu zapłaty występuje zazwyczaj jeśli:
- Sąd wydał nakaz zapłaty mimo, że zachodziła podstawa do odrzucenia lub umorzenia postępowania
- wydanie wyroku stało się zbędne – np. strony zawarły ugodę sądową
- doręczenie nakazu nie jest możliwe ze względu na nieznane miejsce pobytu pozwanego lub nie mogłoby nastąpić w kraju
- pozwany nie miał zdolności sądowej, zdolności procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania.
