Zapytaj
eksperta
Zapytaj
eksperta

Upadłość konsumencka

Do końca listopada 2021 r.  ogłoszono upadłość konsumencką w stosunku do 16 674 osób, a  cały 2021 r. powinien zakończyć się z poziomem nieznacznie ponad 18 000 tego rodzaju upadłości*. W artykule wyjaśniamy na czym polega upadłość konsumencka.

Co to jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka jest postępowaniem sądowym adresowanym osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, które stały się niewypłacalne. Instytucja upadłości konsumenckiej w kształcie nadanym przez ustawę Prawo upadłościowe z dnia 28 lutego 2003 roku ze zmianami, funkcjonuje w związku z potrzebą redukowania zadłużenia gospodarstw domowych, jakie systematycznie wzrasta wraz z dynamiką rozwoju gospodarczego.

Upadłość konsumencka jest rozwiązaniem umożliwiającym zgodne z prawem, oficjalne oddłużenie gospodarstw domowych, czyli osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Określenie „upadłość konsumencka” stanowi uproszczenie, stworzone aby odróżnić go od pojęcia upadłości przedsiębiorcy.

Celem postępowania w przedmiocie upadłości konsumenckiej jest dążenie do zaspokojenia wierzycieli w jak najwyższym stopniu. Celem wtórnym jest umorzenia zobowiązań dłużnika.

Dowiedz się więcej o postepowaniu upadłościowym dla przedsiębiorców >>

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Upadłość konsumencka, czyli upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej jest adresowana dla tych osób fizycznych, które nie posiadają tzw. ogólnej „zdolności upadłościowej”, czyli tej dedykowanej przedsiębiorcom.

Ogólną „zdolność upadłościową” posiadają osoby fizyczne, prawne, ułomne osoby prawne prowadzące we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową, wspólnicy spółki jawnej i partnerzy, komandytariusze w spółkach komandytowej lub komandytowo – akcyjnej, a także co do zasady komplementariusze.

Dowiedz się na czym polega windykacja >>

Upadłość konsumencka - konsekwencje

Beneficjentami unormowań dotyczących upadłości konsumenckiej są przede wszystkim osoby w poważnych problemach finansowych, często żyjące na skraju ubóstwa.

Skutkiem upadłości konsumenckiej może być oddłużenie osoby fizycznej, znajdującej się w stanie  niewypłacalności. Art. 11 Prawa Upadłościowego podaje definicję legalnej niewypłacalności. Jest to stan, w którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, czyli jego opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.

Ostatecznym efektem postępowania upadłościowego może być całkowite zwolnienie „konsumenta” z długów powstałych na tle powziętych zobowiązań.

Warunki skorzystania z upadłości konsumenckiej

Istotnym warunkiem skorzystania z tego rozwiązania jest ustalenie, że podmiot  zarówno przed ogłoszeniem upadłości, jak i w toku dalszego postępowania działał i będzie działał uczciwie i zgodnie z prawem. Każda osoba fizyczna spełniająca kryterium „niewypłacalności” może ubiegać się o „formalne bankructwo” i ostateczne oddłużenie.

Ważne!

Brak majątku nie jest przeszkodą w prowadzeniu postępowania „konsumenckiego”, wówczas koszty postępowania pokrywa tymczasowo Skarb Państwa.

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej w odpowiedniej treści i formie jest podstawowym wymogiem, jaki należy spełnić dla osiągnięcia ogłoszenia upadłości i osiągnięcia oddłużenia.

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej składa się na formularzu udostępnionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Wniosek powinien zawierać dane osobowe umożliwiające identyfikację wnioskodawcy. Wnioskodawca powinien także podać informacje dotyczące swoich aktywów, zarówno w zakresie majątku osobistego, jak i wchodzące do majątku wspólnego małżonków. Ma to formę wykazu składników majątku z szacunkową wyceną oraz wskazaniem ich miejsca położenia.

Wniosek musi zawierać także pełną informację o pasywach wnioskodawcy w postaci:

  • listy wierzycieli,
  • listy wierzytelności, w tym wierzytelności niewymagalnych, tytułów wykonawczych
  • listę wierzytelności spornych
  • listę zabezpieczeń na majątku wnioskodawcy – zastawów, hipotek.

Wniosek musi też zawierać informacje o czynnościach prawnych dokonanych przez dłużnika w ostatnich 12-tu miesiącach, których przedmiotem były nieruchomości, akcje i udziały w spółkach oraz rzeczy ruchome, których wartość przekracza 10 tys. zł.

Wnioskodawca zobowiązany jest również do podania okoliczności uprawdopodobniających zasadność wniosku. Chodzi tu przede wszystkim o stan niewypłacalności i powołanie się na wszystkie okoliczności przemawiające za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. Wniosek może złożyć również wierzyciel.

Najczęstszą przyczyną odrzucenia wniosku o upadłość konsumencką jest brak spełnienia wymogów formalnych podczas formułowania i składania wniosku.

Dowiedz się jak działa dochodzenie należności w e-sądzie >>

Na czym polega konsumenckie postępowanie upadłościowe?

W momencie ogłoszenia upadłości konsumenckiej rozpoczyna się rozbudowany i długofalowy etap postępowania zwany właściwym postępowaniem upadłościowym.

Syndyk zarządza masą upadłości, pozbawiając tym samym zarządu upadłego. Syndyk likwiduje majątek „konsumenta”, jak również sporządza plan podziału. Etap likwidacyjny postępowania prowadzi do pełnego zaspokojenia roszczeń wierzycieli, którzy zgłosili na wezwanie sądu istnienie swoich wierzytelności do sędziego-komisarza.

Przesłanki umorzenia postępowania

Stosownie do art. 491. 10 ust. 2 ustawy sąd może umorzyć postępowanie w przypadku gdy:

  • upadły nie wskaże lub nie wyda syndykowi całego majątku, niezbędnych dokumentów lub w inny sposób nie wykonuje ciążących na nim obowiązków,
  • jeżeli zostanie ujawnione, że dane podane przez dłużnika we wniosku o ogłoszenie upadłości są niezgodne z prawdą lub niezupełne,

Pomimo wystąpienia powyższych przesłanek Sąd nie umorzy postępowania, jeżeli jego umorzenie mogłoby skutkować pokrzywdzeniem wierzycieli.

 Plan spłaty wierzycieli

Po fazie likwidacyjnej  postępowanie wchodzi w drugi etap upadłości konsumenckiej - realizacji planu spłaty wierzycieli. Sąd postanowieniem ustala plan spłaty wierzycieli, obejmujący pozostałą część wierzytelności, które nie zostały zaspokojone w toku realizacji planu podziału. Określa się wówczas, jaka część dochodów dłużnika może być przeznaczana  na zaspokojenie tych wierzytelności. Wyznaczany jest też okres, w jakim dłużnik będzie zobowiązany do wykonywania obowiązków związanych z sukcesywną realizacją planu spłaty. W tym momencie następuje weryfikacja tzw. moralności płatniczej dłużnika. Może się bowiem zdarzyć, że sąd odmówi umorzenia zadłużenia wówczas, gdy stwierdzi że:

  • dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, zwłaszcza przez trwonienie swojego majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań,
  • w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań.

Ustawa wskazuje, iż po uprawomocnieniu się postanowienia o ustaleniu planu spłaty następuje zakończenie postępowania upadłościowego. Upadły odzyskuje zarząd majątkiem, nie może jednak dowolnie rozporządzać nabytymi przedmiotami czy prawami majątkowymi.

Wszelkie zaciągane zobowiązania muszą ustawicznie uwzględniać realizację planu spłaty. Można to określić mianem okresu próby, który zakończony dla upadłego powodzeniem może przynieść jego ostateczne oddłużenie.

* analizy Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczej.

Przeczytaj również

Czas czytania: 4 minuty
31 stycznia, 2022
Doradca Klienta, tel. 509 328 788 email: pi[email protected]
BĄDŹ NA BIEŻĄCO!
Otrzymuj powiadomienia o najświeższych artykułach

Zobacz naszą ofertę

FAKTORING JAWNY
Koniec z czekaniem na przelewy od kontrahentów.
Do 90% wartości faktury wypłacimy Ci w 24 h
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Złóż wniosek
Faktoring cichy
Finansowanie faktur bez cesji 
i informowania kontrahenta. Do 75% wartości faktury wypłacimy Ci w 24 h
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Złóż wniosek
Faktoring odwrotny
Spłacimy Twoje zobowiązania w 24 h i otrzymasz prolongatę terminu płatności do 90 dni

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Złóż wniosek
PożyczkI
Finansowanie dla firm na dowolny cel do 3 mln zł. Rozpatrzenie wniosku nawet w ciągu 1 dnia
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Złóż wniosek
INDOS SA ul. Kościuszki 63, 41-503 Chorzów
NIP: 627-23-51-283 | REGON: 276591100
Wpis do KRS: 0000343763 Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach | Kapitał zakładowy: 7.126.560,00 zł wpłacony w całości
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram