Zajęcie komornicze należności a ryzyko firmy faktoringowej
Jednym z najważniejszych kryteriów, które firma faktoringowa weryfikuje przed udzieleniem finansowania w postaci faktoringu jawnego jest kondycja finansowa płatnika faktoringowego, czyli tej strony transakcji, która będzie dokonywała zapłaty za zakupione produkty lub usługi. Dobra, stabilna sytuacja tego podmiotu gospodarczego w połączeniu z jego pozytywną historią w zakresie terminowego regulowania zobowiązań to niemal gwarancja uzyskania finansowania w formie faktoringu.
Kondycja finansowa firmy wnioskującej o faktoring ma dla firm faktoringowych mniejsze znaczenie, chyba że prowadzone są wobec niej egzekucje komornicze. W takiej sytuacji faktor wypłacając środki finansowe swojemu klientowi ryzykuje tym, że wskutek zajęcia wierzytelności przez organ egzekucyjny u płatnika nie odzyska wypłaconej zaliczki.
Czy oddanie faktury do finansowania uniemożliwia zajęcie należności przez komornika?
Działania komornika wobec firmy wnioskującej o faktoring nie ograniczają jej praw związanych z zaciąganiem zobowiązań oraz zbywaniem i nabywaniem praw majątkowych w tym np. dokonywania cesji wierzytelności na firmę faktoringową na podstawie podpisanej umowy faktoringowej. Takie przeniesienie praw jest skuteczne a komornik nie może prowadzić egzekucji wobec przelanych wierzytelności. Po dokonaniu cesji przysługują one firmie faktoringowej (faktorowi) pod warunkiem, że nie zajął ich wcześniej organ egzekucyjny.
Jednak wyjaśnianie sprawy pierwszeństwa terminu przelewu wierzytelności na firmę faktoringową przed datą jej zajęcia przez komornika nierzadko wymaga czasu i zaangażowania prawników, a płatnicy w obawie przed konsekwencjami finansowymi wstrzymują zapłatę lub przekazują ją do depozytu sądowego.
Dlatego firmy faktoringowe, zdając sobie sprawę z ryzyka zajęć komorniczych, przed udzieleniem finansowania często proszą płatników o oświadczenie dotyczące konkretnej wierzytelności, że nie jest ona przedmiotem zajęcia komorniczego.
Daty decydujące o skuteczności zajęcia należności przez komornika
Zajęcie komornicze danej wierzytelności jest skuteczne, jeśli zostało dokonane przed przelewem tej wierzytelności na firmę faktoringową. Inaczej mówiąc, jeśli data przelewu wierzytelności jest późniejsza niż data ich zajęcia przez organ egzekucyjny to nie wywołuje skutków prawnych w postaci przeniesienia praw do wierzytelności na firmę faktoringową.
Decydujące są :
- data przelewu wierzytelności (cesji) – jeżeli skutek przelewu następuje wraz z podpisaniem umowy cesji (czyli jest to cesja bezwarunkowa) a do jej zawarcia nie była potrzebna zgoda dłużnika lub też taka zgoda była już udzielona wcześniej
lub
- data wyrażenia przez płatnika faktoringowego zgody na przelew wierzytelności (cesję) – jeżeli do zawarcia umowy cesji była potrzebna zgoda płatnika i została one udzielona po dokonaniu przelewu wierzytelności (przy założeniu, że skutek cesji następuje w momencie zawarcia umowy cesji).
Ograniczenie ryzyka zajęcia komorniczego
Kiedy firma wnioskująca o faktoring rozważa dłuższą współpracę z podmiotem finansującym i ma stałych kontrahentów warto rozważyć dokonanie cesji generalnej należności (wszystkich należności od danego płatnika lub wszystkich należności wynikających z konkretnej umowy). Pozwoli to uniknąć zajęcia przez komornika tych wierzytelności u płatnika faktoringowego. Nadal nie będzie jednak przeszkód, aby komornik zajął należności, które przysługują faktorantowi od instytucji finansującej z tytułu umowy faktoringu.
