INDOS SA
Biznes29 listopada 2023

Upoważnienie i pełnomocnictwo – na czym polega?

Sebastian Kołodziej

Sebastian Kołodziej

Doradca Klienta

Czas czytania: 3 minuty

Upoważnienie

Zarówno osoby fizyczne, jak i podmioty gospodarcze mogą dokonywać czynności prawnych za pomocą swojego przedstawiciela. Działanie takiego przedstawiciela musi być jednak uwiarygodnione przez udzielenie mu pełnomocnictwa bądź upoważnienia przez podmiot zlecający takie czynności.

Upoważnienie i pełnomocnictwo - co tak naprawdę oznacza?

Z punktu widzenia prawa zarówno upoważnienie, jak i pełnomocnictwo polega na przekazaniu podmiotowi czyli tzw. pełnomocnikowi prawa do podejmowania działań w imieniu mocodawcy. 

Pełnomocnictwo - rodzaje

Zasady związane z udzieleniem pełnomocnictwa są regulowane przez Kodeks Cywilny, który wyróżnia jego trzy typy:

Pełnomocnictwo ogólne

Może być udzielone przez dowolny podmiot (osobę fizyczna, w tym prowadzącą działalność lub osobę prawną) i obejmuje czynność zwykłego zarządu. W praktyce oznacza to uczestniczenie pełnomocnika  w  codziennych sprawach podejmowanych przez przedsiębiorcę, reprezentowania go przed władzami państwowymi, sądami, organami administracji publicznej oraz innym podmiotami gospodarczymi.

Przykład

Przedsiębiorca chcąc odzyskać swoje należności od dłużnika może zlecić podjęcie działań windykacyjnych wyspecjalizowanej firmie. Reprezentuje ona przedsiębiorcę przed sądem, organami egzekucyjnymi właśnie na podstawie udzielonego pełnomocnictwa. Taki pełnomocnik ma prawo również do  udzielania dalszych pełnomocnictw procesowych jak i egzekucyjnych.

Pełnomocnictwo rodzajowe

Daje pełnomocnikowi prawo do wykonywania określonego typu czynności, które niejednokrotnie przekraczają zakres pełnomocnictwa ogólnego np. zbywanie i obciążanie nieruchomości, zaciąganie pożyczek, kredytów bądź zawieranie innych umów finansowych np. faktoringu. Zakres takiego pełnomocnictw określany jest dowolnie, w zależności od potrzeb.

Pełnomocnictwo Szczególne

Udzielane jest jednorazowo w celu dokonania ściśle określonej czynności. Charakteryzuje się najwęższym zakresem ze wszystkich pełnomocnictw.

Więcej o pełnomocnictwie do czynności prawnych >>

Co to jest upoważnienie?

Upoważnienie nie wymaga powołania podstawy prawnej czyli nie podlega przepisom kodeksu cywilnego.

Upoważnienie to  zgoda na wykonanie konkretnej czynności, działania. Zazwyczaj dotyczy ono spraw codziennych np. odbioru korespondencji na poczcie, w sądzie czy innych instytucjach. Dzięki upoważnieniu możemy również reprezentować naszego mocodawcę przed różnego urzędami i instytucjami.

Przykład

W ramach umowy windykacyjnej pierwotny wierzyciel może upoważnić windykatora do prowadzenia rozmów odnośnie spłaty zadłużenia, zawarcia ugody z dłużnikiem czy też przejęcia samej spłaty zadłużenia.

Wierzyciel, dłużnik, dług - sprawdź co oznaczają te pojęcia >>

Jak napisać upoważnienie - co powinno zawierać?

Pełnomocnictwo bądź upoważnienie powinno być udzielone na piśmie. Dokument powinien zawierać:

  • dane (imię, nazwisko, adres) udzielającego pełnomocnictwo tzw. mocodawcy
  • dane (imię, nazwisko, adres) pełnomocnika
  • oświadczenie woli czyli jasno wskazane po co udzielane jest pełnomocnictwo
  • podpis mocodawcy.

W przypadku specyficznych czynności takich jak zbycie bądź nabycie nieruchomości, czy ustanowienie hipoteki  prawo wymaga,  aby pełnomocnictwo było udzielone w formie aktu notarialnego. W takim przypadku mocodawca musi stawić się u notariusza i złożyć oświadczenie woli.

Jak długo ważne jest pełnomocnictwo i upoważnienie?

Pełnomocnictwo i upoważnienie są udzielane bezterminowo, o ile treść tego dokumentu nie stanowi inaczej.

Pełnomocnictwo i upoważnienie można odwołać w każdym czasie, chyba że ustanawiający pełnomocnictwo zrzekł się jego odwołania z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.

O czym należy pamiętać udzielając pełnomocnictwa lub upoważnienia?

Pełnomocnictwo udzielane do załatwienia spraw prowadzony przez organy administracji publicznej lub sądy wymaga uiszczenia opłaty skarbowej. Opłata jest pobierana  odrębnie dla każdej sprawy, zatem mając pełnomocnictwo do kilku czynności, musimy opłacić je osobno. Obecnie opłata wynosi 17 zł.

Upoważnienie czy pełnomocnictwo – co je od siebie odróżnia?

Upoważnienie i pełnomocnictwo to dwa różne pojęcia, choć w języku potocznym bywają mylone. Upoważnienie dotyczy głównie czynności faktycznych, takich jak odbiór korespondencji czy złożenie dokumentów, i zazwyczaj jest udzielane na wykonanie jednej, konkretnej czynności w imieniu upoważniającego. Pełnomocnictwo natomiast uprawnia do dokonywania czynności prawnych w imieniu i na rzecz mocodawcy, czyli do zawierania umów, reprezentowania przed sądem czy urzędami, i może obejmować szerszy zakres działań. Kluczowa różnica polega więc na tym, że upoważnienie pozwala na wykonanie określonej czynności faktycznej, a pełnomocnictwo daje możliwość wyrażania woli i dokonywania czynności prawnych w imieniu mocodawcy.

Przeczytaj również