Co to jest faktoring cichy?
Faktoring cichy (niejawny, ukryty lub tajny) to rodzaj faktoringu, w ramach którego finansowanie faktur odbywa się bez przelewu praw do wierzytelności (cesji) i bez wiedzy oraz zgody płatnika faktoringowego.
Na czym polega faktoring cichy?
Faktoring cichy polega na finansowaniu przez firmę faktoringową niewymagalnych faktur, czyli takich, których termin płatności jeszcze nie nadszedł. W faktoringu cichym, podobnie jak w faktoringu klasycznym, transakcja jest trójstronna. Bierze w niej udział:
- Sprzedawca produktów lub usług, który wystawia fakturę (faktorant, czyli klient firmy faktoringowej),
- Kupujący, który dokonuje zapłaty (płatnik faktoringowy)
- Instytucja finansowa (faktor).
Sprzedawca dostarcza produkty zgodnie z zamówieniem i wystawia fakturę z wydłużonym terminem płatności. Instytucja finansowa przelewa mu środki w dniu wystawienia faktury. Płatnik reguluje swoje zobowiązania zgodnie z podanym na fakturze terminem.
Jak działa faktoring cichy?
Schemat działania faktoringu cichego jest prosty:
- Wystawiasz fakturę swojemu kontrahentowi i jej kopię przesyłasz do firmy faktoringowej.
- Firma faktoringowa (faktor) weryfikuje ją i przelewa Ci zaliczkę (zwykle 75–90% wartości faktury).
- Twój Klient (płatnik faktoringowy) płaci za towar lub usługę na Twoje konto, nieświadomy udziału firmy faktoringowej. Do zapłaty używane jest konto, do którego faktor ma pełnomocnictwo i może obserwować spływ należności objętych faktoringiem.
- Po zaksięgowaniu środków od płatnika faktoringowego rozliczasz się z faktorem. Pobierane są wtedy odsetki faktoringowe.
Schemat faktoringu ukrytego
Jak skorzystać z faktoringu przy zakazie cesji? Wskazania i przeciwwskazania
Cesja wierzytelności to inaczej przelew (przeniesienie) wierzytelności. Zgodnie z art. 509 § 1 Kc: „Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania”. Zakaz cesji ma postać „zastrzeżenia umownego”. Możliwość zastosowania klauzuli o nieprzenoszeniu przysługujących praw wynika z fundamentalnej zasady swobody zawierania umów.
Zakaz cesji może być wpisany np. w umowie, na fakturze, w specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia/Umowy.
Zakaz cesji nie blokuje korzystania z faktoringu jawnego, a oznacza jedynie konieczność uzyskania zgody na przelew wierzytelności. Jeśli płatnik wyrazi taką zgodę to skorzystanie z faktoringu jawnego jest możliwe.
Sprawdź, jak radzimy sobie z zakazem cesji >>
Z faktoringu cichego powinny korzystać tylko te firmy, które nie są w stanie uzyskać zgody na cesję od swojego kontrahenta i nie mogą skorzystać z faktoringu jawnego. Tylko w takiej sytuacji uzasadnione jest spełnianie np. większych wymagań formalnych tj. ustanowienie zabezpieczenia majątkowego.
Więcej o tym kiedy stosować faktoring cichy?
Kluczowe różnice: faktoring cichy vs faktoring jawny
Brak cesji
Najważniejszą cechą odróżniającą faktoring cichy od jawnego, jest brak cesji wierzytelności i nieinformowanie płatnika o tym, że wystawiona na niego faktura jest objęta finansowaniem.
W faktoringu jawnym, płatnik faktoringowy dokonuje płatności na konto firmy faktoringowej, ponieważ to na nią cedowane są prawa do wierzytelności wynikających z faktur.
W faktoringu cichym finansowanie odbywa się bez wiedzy płatnika, w związku z tym nie dochodzi do przelewu wierzytelności, a spłatę należności płatnik dokonuje na konto sprzedawcy produktów lub usług (faktoranta).
Instytucja finansowa ma pełnomocnictwo do tego rachunku i może może obserwować spływ należności objętych faktoringiem. Jej obecność w transakcji nie jest tym samym ujawniana.
Wysokość zaliczki
Ważną różnica między faktoringiem cichym i jawnym jest także wielkość wypłacanej sprzedawcy kwoty tzw. zaliczki. W przypadku faktoringu jawnego wynosi ona do 90% kwoty faktury brutto, a w przypadku faktoringu cichego do 75% kwoty faktury brutto. Różnica to wynika z mechanizmu podzielonej płatności (split payment), którą musi zastosować płatnik faktoringowy przy zapłacie za fakturę.
Czym się różnią faktoring jawny i tajny (cichy)? Porównanie usług >>
Faktoring jawny | Faktoring cichy | |
|---|---|---|
Limit finansowania | od 20 tys. do 7 mln zł | od 30 tys. do 5 mln zł |
Cesja wierzytelności | tak | nie |
Zgoda/poinformowanie płatnika | tak | nie |
Maksymalny termin płatności faktury | 120 dni | 90 dni |
Wysokość wypłacanej zaliczki | do 90% | do 75% |
Zabezpieczenie majątkowe | nie | tak |
Konto, na które płatnik dokonuje wpłat | konto firmy faktoringowej | konto wystawcy faktury, do którego firma faktoringowa ma pełnomocnictwo (konto kontrolowane) |
Kiedy pobierane jest wynagrodzenie? | z dołu, po wpłacie przez płatnika | z dołu, po wpłacie przez płatnika |
Najważniejsze korzyści faktoringu cichego
- Możliwość zaoferowania swoim kontrahentom wydłużonego terminu płatności (kredytu kupieckiego) za zakupione produkty, bez narażania się na utratę płynności finansowej
- Szybki dostęp do pieniędzy: przelew wykonywany przez faktora w ciągu maksymalnie 24 godzin od przesłania faktury
- Finansowanie w formie faktoringu bez konieczności uzyskania od płatnika faktoringowego zgody na cesję oraz bez wiedzy płatnika
- Finansowanie od jednej faktury
Unikatowe zalety faktoringu cichego w INDOS
- Dostępny limit faktoringowy od 30 tys. do 5 mln zł
- Niższe koszty w porównaniu z pożyczką pod fakturę (dzięki lepszemu rozłożeniu ryzyka finansowego)
- Faktoring cichy jest łatwiej uzyskać niż kredyt czy pożyczkę
- Brak opłat za niewykorzystany limit
- Prowizja płatna z dołu – po spłacie należności dokonanej przez płatnika faktoringowego
- Nie obciąża bilansu, nie jest ujawniany w raportach BIK, nie obniża zdolności kredytowej przedsiębiorstwa
- Działa jak limit odnawialny. Każda spłata (nawet częściowa ) zwalnia limit dostępnych środków i możesz finansować kolejne faktury
Wady faktoringu cichego
- Faktor ma prawo do regresu, czyli żądania zwrotu wypłaconej zaliczki w sytuacji braku zapłaty od płatnika
- Wymagane jest ustanowienie pełnomocnictwa do rachunku bankowego, na które płatnik faktoringowy dokonuje wpłat oraz zabezpieczenie majątkowe np. zastaw na środkach trwałych
- Dostępny dla firm działających dłużej niż 12 m-cy.
Ile kosztuje faktoring cichy? Koszty faktoringu ukrytego
Na opłaty związane z korzystaniem z faktoringu cichego składają się przede wszystkim:
- Odsetki faktoringowe od 0,07% dziennie wartości brutto faktury liczone proporcjonalne do liczby dni finansowania i wartości faktury. Pobierana z dołu, po wpłacie przez płatnika
- Prowizja przygotowawcza w wysokości do 3% przyznanego limitu finansowania.
Przykładowe wyliczenie kosztów sfinansowania faktury w formie faktoringu cichego
- Kwota faktury: 50 000 zł brutto
- Prowizja dzienna: 0,08% dziennie
- Liczba dni finansowania: 70
- Kwota wypłacona sprzedawcy: 37 500 zł
Koszt sfinansowania faktury poprzez faktoring cichy
70 dni x 0,08% x 50 000 zł = 2 800 zł + VAT (23%)
Więcej o tym ile kosztuje faktoring cichy >>
Kiedy stosować faktoring cichy? Typowe branże i sytuacje
Branżą , w której bardzo często stosuje się faktoring cichy jest budownictwo. Z jednej strony wynika to z wielkości projektów i inwestycji finansowych, a z drugiej z powszechnie stosowanego w umowach zakazu cesji.
Jest to szczególnie widoczne w przetargach publicznych. Jeżeli zamawiającym jest podmiot publiczny (Skarb Państwa lub jednostka samorządowa) to z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że większość rozpisanych przetargów będzie zawierała klauzulę zakazu cesji wierzytelności lub zapis, że cesja jest możliwa za wiedzą i zgodą zamawiającego.
Jednocześnie najważniejszym czynnikiem, na podstawie którego podejmowana jest decyzja o uruchomieniu finansowania w formie faktoringu jest wiarygodność finansowa płatnika. Jej pozytywna weryfikacja zabezpiecza zarówno klienta, jak i instytucję finansową. Minimalizowane jest w ten sposób ryzyko nieuregulowania zobowiązania przez płatnika, które może nastąpić z wielu powodów np. jego niewypłacalności. W przypadku, gdy płatnikiem są organy władzy publicznej czy jednostki samorządu terytorialnego, problem niskiej wiarygodności finansowej w ogóle nie występuje. Dlatego faktoring cichy jest bardzo dobrym rozwiązaniem do finansowania transakcji z udziałem tego rodzaju podmiotów.
Faktoring cichy – przykład firmy budowlanej >>
Uregulowania prawne, które mają wpływ na usługę faktoringu cichego
Split payment (podzielona płatność)
Faktoring cichy to jedyny rodzaj faktoringu, w ramach którego firma faktoringowa nie musi stosować przy wypłacie zaliczki mechanizmu podzielonej płatności. Dzieje się tak, ponieważ wierzytelność wynikająca z faktury nie jest cedowana na faktora i nie ponosi on solidarnej odpowiedzialności za niezapłacony VAT.
Konieczność stosowania split payment przez płatnika faktoringowego spowodowała, że w przypadku faktoringu cichego faktorantowi wypłacana jest mniejsza kwota zaliczki (75%), w porównaniu do faktoringu jawnego (90%). Jednak w praktyce kwota zaliczki przy faktoringu cichym może być wyższa niż przy faktoringu jawnym, gdzie wypłata zaliczki dokonywana jest z zastosowaniem podzielonej płatności. Jest to szczególnie widoczne, jeśli Klient przekazuje do sfinansowania faktury o wyższych nominałach.
Więcej o zastosowaniu split payment w faktoringu cichym >>
Biała lista podatników VAT
Istotą faktoringu cichego jest brak informowania płatnika o tym, że faktury za które płaci są objęte faktoringiem. Ponieważ jednak przed dokonaniem przelewu musi on sprawdzić na białej liście podatników VAT rachunek, na który dokonuje zapłaty to dowiaduje się tym samym kto jest jego właścicielem.
W związku z tym, inaczej niż przy faktoringu jawnym, płatnik faktoringowy dokonuje zapłaty za fakturę na rachunek faktoranta, a nie instytucji faktoringowej. Natomiast wymogiem do uzyskania faktoringu cichego jest udzielenie pełnomocnictwa do tego rachunku dla firmy faktoringowej.
Więcej na temat wpływu białej listy na faktoring >>
Co jest potrzebne, aby skorzystać z faktoringu cichego?
Finansowanie w oparciu o faktoring cichy odbywa się przy dużym, wzajemnym zaufaniu stron umowy faktoringowej. Firma faktoringowa wypłacając faktorantowi środki nie ma możliwości potwierdzenia zasadności i bezsporności przekazanej do finansowania faktury. Ta okoliczność może stanowić nie tyle wadę, co pewną uciążliwość dla stron transakcji. Szczególnie w sytuacji, gdy płatnik dokonuje potrąceń, kompensat, kwestionuje jakość wykonanej usługi, odmawia zapłaty za fakturę lub dokonuje płatności po terminie wymagalności. Z tego względu do uruchomienia finansowania w formie faktoringu cichego wymagane jest:
- udzielenie pełnomocnictwa do rachunki bankowego, na który płatnik będzie dokonywał zapłat za faktury,
- ustanowienie zabezpieczenia majątkowego (np. zastawu na ruchomościach).
Więcej na temat rodzajów zabezpieczeń stosowanych przez instytucje finansowe >>
