Czym jest faktoring?
Faktoring to narzędzie finansowe umożliwiające przedsiębiorcom poprawienie płynności finansowej. Można wyróżnić trzy podstawowe rodzaje faktoringu:
- Faktoring jawny. Integralną częścią transakcji w tym rodzaju faktoringu jest przelew wierzytelności (cesja) z faktoranta (dostawcy) na firmę faktoringową.Aby do niej doszło strona transakcji, która dokonuje płatności (płatnik faktoringowy) musi wyrazić na nią zgodę. Jest to podstawa do dokonywania płatności przez płatnika na konto firmy faktoringowej. Cesja może dotyczyć całego kontraktu tzw. cesja generalna (globalna) wówczas wszystkie wpływy z danej umowy będą przechodziły przez rachunek firmy faktoringowej, ale może także dotyczyć pojedynczej faktury czy wszystkich faktur wystawionych na danego płatnika.
- Faktoring cichy (niejawny). Jest to rodzaj faktoringu stosowany w przypadku zakazu cesji lub braku zgody płatnika (odbiorcy) na objęcie jego zobowiązań faktoringiem. W odróżnieniu od faktoringu jawnego w przypadku zastosowania tego produktu nie dochodzi do przelewu praw do wierzytelności, a finansowanie odbywa się bez wiedzy i zgody płatnika.
- faktoring odwrotny (na dostawców). Polega on na tym, że firma faktoringowa spłaca zobowiązania swojego klienta, czyli płaci jego dostawcom. Umowa faktoringu odwrotnego jest zawierana między firmą faktoringowa a podmiotem, który ma spłacić zobowiązanie (dłużnikiem). W związku z tym cesja wierzytelności w ogóle nie występuje przy korzystaniu z tego rodzaju finansowania.
Cesja wierzytelności a faktoring - dowiedz się więcej >>
Co to jest potrącenie wierzytelności?
Potrącenie wierzytelności to czynność prawna, której wykonanie powoduje wzajemne umorzenie wierzytelności (do wysokości wierzytelności niższej), jakie dwie osoby lub podmioty gospodarcze mają jednocześnie względem siebie. Jest to możliwe, gdy obie wierzytelności są wymagalne, przedmiotem potrącenia są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości i wierzytelności mogą być dochodzone przed sądem.
Potrącenie ustawowe spełnia funkcję zapłaty czy wręcz egzekucji i nie wymaga zgody osoby/podmiotu gospodarczego, do której jest kierowane.
Dowiedz się więcej o potrąceniu >>
Jawny faktoring a potrącenie wierzytelności
Kwestia potrącenia wierzytelności jest istotna w przypadku korzystania z faktoringu jawnego. Zawarcie umowy faktoringu między firmą finansową i faktorantem (dostawcą) nie wyłącza możliwości dokonywania potrąceń. Jednak bardzo często przed przystąpieniem do transakcji faktor oczekuje od płatnika faktoringowego potwierdzenia wierzytelności, w którym m.in. zrzeka się on możliwości potrącenia z wierzytelnościami, które mu przysługują lub będą przysługiwać w przyszłości z jakiegokolwiek tytułu wobec faktoranta (dostawcy).
W większości transakcji faktoringowych zgoda na cesję ma formę cesji generalnej bez możliwości potrąceń. Na jej podstawie płatnik dokonuje zapłaty pełnej kwoty faktury wystawionej przez jego dostawcę. Inne rozliczenia pomiędzy stronami (dostawca a odbiorcą) odbywają się w oparciu o inne faktury wystawione przez płatnika faktorantowi.
Zakaz dokonywania potrąceń chroni firmę faktoringową przed sytuacją, w której płatnik dokona potrącenia z wierzytelnościami jakie ma on w stosunku do swojego dostawcy, zamiast dokonać zapłaty na konto faktora.
Niektórzy płatnicy mają obawy co do wyrażania zgody na cesję bez możliwości potrąceń, ponieważ ogranicza to sposób w jaki mogą rozliczyć transakcję. Istnieje jednak rozwiązanie korzystne dla wszystkich stron transakcji. Faktor może zamiast tradycyjnej cesji generalnej zastosować zgodę pod konkretną fakturę, która będzie umożliwiać płatnikowi dokonywanie potrąceń i określanie kwoty jaką zapłaci w związku z daną fakturą. Faktor natomiast wypłaci faktorantowi (dostawcy) kwotę zaliczki np. 85% zaakceptowanej przez płatnika kwoty. Taka transakcja jest bezpieczna dla wszystkich stron transakcji.
Faktoring cichy a możliwość potrącenia wierzytelności
W przypadku faktoringu cichego zarówno cesja wierzytelności, jak i zgoda na cesje nie występuje i w związku z tym nie ma możliwości uregulowania kwestii potrącenia wierzytelności.
Faktoring odwrotny a zapłata częściowa
Kwestie potrącania wierzytelności i zgody na cesje nie mają zastosowania także przy faktoringu odwrotnym, jednak w przypadku tego rodzaju faktoringu możemy mówić o zapłacie części kwoty faktury.
W standardowych transakcjach faktoringu odwrotnego firma faktoringowa wypłaca 100% kwoty faktury do dostawcy swojego klienta. Zdarzają się jednak odstępstwa wynikające z przekroczenia limitu faktoringowego lub po prostu, gdy faktura przedstawiona do faktoringu odwrotnego została częściowo opłacona przez klienta. W każdym z tych przypadków faktor może zastosować zapłatę częściową za fakturę.
